KHIẾU NẠI ĐẤT ĐAI, QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH TỪ 01/7/2026. NHỮNG THAY ĐỔI NGƯỜI DÂN CẦN NẮM ĐỂ BẢO VỆ QUYỀN LỢI

Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Đây là văn bản có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong các vụ việc khiếu nại quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cấp hoặc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bài viết dưới đây tổng hợp các điểm mới quan trọng nhất và những lưu ý thực tiễn để người dân chuẩn bị hồ sơ khiếu nại đúng quy định, tránh bị trả lại hoặc đình chỉ giải quyết.

Theo Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp công dân, kể từ ngày 01/7/2026, việc tiếp công dân được thực hiện dưới hai hình thức: tiếp công dân trực tiếp và tiếp công dân trực tuyến. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về trình tự, thủ tục tiếp công dân trực tuyến.

Quy định này đặc biệt có ý nghĩa đối với người dân ở xa trụ sở tiếp công dân, người lớn tuổi hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại — nhóm đối tượng thường gặp trong các vụ việc khiếu nại liên quan đến đất đai tại địa phương.

Luật bổ sung cơ chế tạm đình chỉ, đình chỉ việc giải quyết khiếu nại trong trường hợp bất khả kháng hoặc khi người khiếu nại không hợp tác, nhằm tránh tình trạng kéo dài thời gian giải quyết do sự chậm trễ hoặc thiếu hợp tác từ phía người khiếu nại, đồng thời vẫn bảo đảm tính khách quan, đúng pháp luật trong quá trình xem xét, giải quyết vụ việc.

Điểm người dân cần lưu ý:

Nếu bị tạm đình chỉ hoặc đình chỉ giải quyết, người khiếu nại cần chủ động liên hệ cơ quan có thẩm quyền để bổ sung tài liệu, chứng cứ hoặc thực hiện đúng yêu cầu được nêu, tránh để vụ việc bị đình trệ kéo dài.

Luật làm rõ khái niệm: "Rút khiếu nại là việc người khiếu nại đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền chấm dứt một phần hoặc toàn bộ nội dung khiếu nại của mình". Theo đó, người khiếu nại được quyền rút toàn bộ hoặc một phần nội dung khiếu nại ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình giải quyết.

Đây là điểm người dân cần đặc biệt thận trọng: việc rút một phần nội dung khiếu nại — dù do áp lực từ phía cơ quan, người có quyền lợi đối lập, hay do chưa hiểu rõ hậu quả pháp lý — có thể khiến quyền khiếu nại đối với phần nội dung đó chấm dứt vĩnh viễn.

Luật bổ sung quy định xử lý trường hợp người khiếu nại không tham gia đối thoại: nếu đã được mời hợp lệ nhưng không tham dự mà không có lý do chính đáng, cơ quan có thẩm quyền vẫn tiếp tục giải quyết vụ việc theo quy định.

Quy định này nhằm tránh tình trạng người khiếu nại cố tình vắng mặt để kéo dài thời gian giải quyết, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu người khiếu nại phải theo dõi sát tiến trình vụ việc và tham dự đầy đủ các buổi đối thoại được triệu tập hợp lệ để bảo vệ quyền lợi của mình.

Để tránh tình trạng mạo danh, lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo, Luật sửa đổi, hoàn thiện quy định: người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh khi đến nơi tiếp công dân có nghĩa vụ nêu rõ họ tên, địa chỉ, số căn cước, giấy chứng nhận căn cước hoặc số định danh, hoặc số hộ chiếu; trường hợp được ủy quyền thì phải có giấy ủy quyền hợp lệ.

Trên thực tế hành nghề, đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến đơn khiếu nại đất đai bị trả lại hoặc không được thụ lý: thông tin nhân thân không đầy đủ, không thống nhất với căn cước công dân, hoặc văn bản ủy quyền không đúng hình thức theo quy định.

Trước khi nộp đơn khiếu nại, người dân cần kiểm tra: ✓  Thông tin nhân thân trên đơn (họ tên, địa chỉ, số căn cước/định danh) khớp với giấy tờ tùy thân hiện hành. ✓  Nếu ủy quyền cho người khác khiếu nại: có giấy ủy quyền hợp lệ kèm theo hồ sơ. ✓  Xác định đúng cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại. ✓  Chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh nội dung khiếu nại ngay từ đầu, tránh bị tạm đình chỉ do thiếu hồ sơ. ✓  Cân nhắc kỹ trước khi rút bất kỳ nội dung nào trong đơn khiếu nại, vì nội dung đã rút sẽ không được xem xét lại. ✓  Theo dõi lịch mời đối thoại và tham dự đầy đủ, đúng thời gian được triệu tập hợp lệ.

Khiếu nại đất đai là thủ tục hành chính có thời hiệu, trình tự và yêu cầu về hình thức chặt chẽ. Một sai sót nhỏ về thông tin định danh, hình thức ủy quyền, hoặc một quyết định rút khiếu nại thiếu cân nhắc đều có thể khiến người dân mất quyền khiếu nại đối với chính phần nội dung quan trọng nhất của vụ việc.

Vì vậy, đối với các vụ việc liên quan đến quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường – hỗ trợ – tái định cư, hoặc việc cấp/thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, người dân nên tham vấn luật sư ngay từ khi soạn thảo đơn khiếu nại lần đầu, để bảo đảm hồ sơ được thụ lý đúng thẩm quyền, đúng thời hiệu và trình bày đầy đủ căn cứ pháp lý, tránh phải khiếu nại lại nhiều lần hoặc bỏ lỡ thời hiệu khởi kiện hành chính tại Tòa án.

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NAM VIỆT LUẬT ✓  Tư vấn, soạn thảo đơn khiếu nại quyết định hành chính, quyết định thu hồi đất, bồi thường – hỗ trợ – tái định cư. ✓  Đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết khiếu nại. ✓  Tư vấn khởi kiện vụ án hành chính khi khiếu nại không đạt kết quả.

 Quý khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ vui lòng liên hệ trực tiếp:

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH NAM VIỆT LUẬT

Trụ sở: 467/7, Đại lộ Bình Dương, KP. Phú Cường 1, phường Thủ Dầu Một, TP. Hồ Chí Minh.

Website: luatnamviet.vn                                 luatnamviet.com

Email:  lsnguyendoanhai@gmail.com

Hotline: 0877888989

Facebook: https://www.facebook.com/congtyluathopdanhnamvietluat